De elektrische auto krijgt binnen de Europese energietransitie een nieuwe functie. Niet alleen als vervanger van de benzine- of dieselauto, maar steeds meer als mobiele energieopslag. De Europese Commissie bereidt eisen voor waarmee nieuwe elektrische auto’s vanaf 2030 geschikt moeten kunnen worden voor vehicle-to-grid, beter bekend als V2G. Daarmee kan de batterij van een elektrische auto uiteindelijk onderdeel worden van het energiesysteem.
Van 8 miljoen naar mogelijk 120 miljoen elektrische auto’s
De Europese Commissie voorziet een sterke groei van elektrisch vervoer. In een van de scenario’s binnen het Electrification Action Plan groeit het aantal volledig elektrische auto’s van ruim 8 miljoen nu naar ongeveer 120 miljoen in 2040.
Dat aantal is geen vastgesteld verkoopquotum, maar geeft wel aan met welke schaal Europa rekening houdt bij verdere elektrificatie.
Elektriciteit vertegenwoordigt momenteel ongeveer 23 procent van het energie-eindverbruik binnen de Europese Unie. Brussel onderzoekt of dat aandeel richting 2040 kan groeien naar 46 procent.
Elektrisch vervoer moet daar een belangrijke bijdrage aan leveren.
Elektrificatie vermindert afhankelijkheid van fossiele energie
De verschuiving naar elektrisch rijden heeft niet alleen een klimaatdoel. Europa wil tegelijkertijd minder afhankelijk worden van geïmporteerde fossiele brandstoffen.
Volgens cijfers die de Europese Commissie aanhaalt, zorgden volledig elektrische auto’s in 2025 voor ongeveer 4,1 miljard euro minder aan olie-import.
Daarmee krijgt elektrisch rijden ook een strategische en economische betekenis. Hoe groter het Europese elektrische wagenpark wordt, hoe meer energie binnen het eigen elektriciteitssysteem kan worden geproduceerd, opgeslagen en gebruikt.
Slim laden wordt belangrijker dan alleen meer laadpunten bouwen
Miljoenen extra elektrische auto’s zorgen tegelijkertijd voor een enorme nieuwe elektriciteitsvraag. Daarom draait de volgende fase niet alleen om méér laadpunten, maar vooral om slimmer laden.
Door auto’s te laten laden op momenten waarop voldoende duurzame elektriciteit beschikbaar is, kan de belasting van het elektriciteitsnet beter worden verdeeld.
Slim laden kan bijdragen aan:
- Verschuiven van de elektriciteitsvraag naar rustige momenten.
- Beter benutten van zonne- en windenergie.
- Verminderen van piekbelasting op het elektriciteitsnet.
- Laden op momenten waarop elektriciteit gunstiger beschikbaar is.
Daarvoor moeten auto’s, laadpunten, energiebedrijven en netbeheerders uiteindelijk wel met elkaar kunnen communiceren.
V2G maakt van elektrische auto een mobiele batterij
Vehicle-to-grid gaat een stap verder dan slim laden. Bij V2G loopt elektriciteit namelijk in twee richtingen.
Een elektrische auto kan stroom van het net gebruiken om de batterij op te laden, maar kan onder de juiste omstandigheden ook elektriciteit vanuit diezelfde batterij terugleveren.
Daarmee ontstaat een interessant perspectief. Elektrische auto’s staan een groot deel van de dag stil en beschikken gezamenlijk over een enorme hoeveelheid batterijcapaciteit. Een deel daarvan zou in de toekomst tijdelijk beschikbaar kunnen komen voor het energiesysteem.
De elektrische auto verandert daarmee van energieverbruiker in een potentiële flexibele energiebron.
Nieuwe elektrische auto’s vanaf 2030 voorbereid op V2G
De Europese Commissie wil uiterlijk eind 2027 met concrete eisen komen voor nieuwe elektrische auto’s die vanaf 2030 op de Europese interne markt worden gebracht.
V2G wordt daarin expliciet meegenomen. Hoe deze verplichtingen technisch worden uitgewerkt, staat echter nog niet vast.
Het betekent bovendien niet dat iedere elektrische auto vanaf 2030 automatisch elektriciteit aan het net gaat leveren.
Daarvoor moet de volledige keten geschikt zijn:
- Auto: ondersteuning van bidirectionele energiestromen.
- Laadpunt: geschikte hardware en software.
- Communicatie: gestandaardiseerde protocollen.
- Energiecontract: afspraken over laden en terugleveren.
- Netbeheer: lokale mogelijkheid om flexibiliteit daadwerkelijk te benutten.
Juist die integratie wordt één van de belangrijkste uitdagingen.
Technologie alleen is niet voldoende
Een V2G-geschikte auto en bidirectionele laadpaal vormen samen nog geen werkend energiesysteem. Ook software, contracten, energietarieven en afspraken over beschikbaarheid moeten worden geregeld.
Zo moet duidelijk worden hoeveel energie uit een autobatterij mag worden gebruikt, wanneer teruglevering plaatsvindt en welke vergoeding daar tegenover staat.
Ook vragen rondom accugarantie, batterijslijtage, leasevoorwaarden en restwaarde moeten nog verder worden uitgewerkt.
Automatisering zal daarbij waarschijnlijk belangrijk worden. Voor consumenten wordt V2G pas praktisch wanneer slimme software zelfstandig kan bepalen wanneer laden of terugleveren interessant is, binnen grenzen die de eigenaar vooraf heeft ingesteld.
Elektrische auto kan netcongestie helpen verminderen
De combinatie van slim laden en V2G kan een nieuwe vorm van flexibiliteit creëren voor het elektriciteitsnet.
Op momenten waarop grote hoeveelheden zonne- en windenergie beschikbaar zijn, kunnen auto’s worden geladen. Wanneer de vraag later stijgt, kan een deel van de opgeslagen elektriciteit eventueel weer beschikbaar komen.
Dat maakt miljoenen elektrische auto’s gezamenlijk interessant als gedistribueerde energieopslag.
V2G is echter geen volledige oplossing voor netcongestie. Waar onvoldoende fysieke transportcapaciteit aanwezig is, blijven investeringen in uitbreiding en versterking van het elektriciteitsnet noodzakelijk.
Europa investeert miljarden in elektriciteitsinfrastructuur
De Europese Commissie koppelt de groei van elektrisch vervoer daarom aan bredere investeringen in elektriciteitsnetten, energieopslag en flexibiliteit.
Volgens het plan moet de Europese Investeringsbank hiervoor in de komende drie jaar meer dan 75 miljard euro beschikbaar stellen.
Dat onderstreept hoe sterk mobiliteit en energiebeleid naar elkaar toegroeien. De laadpaal, elektrische auto, thuisbatterij en het elektriciteitsnet worden steeds meer onderdelen van hetzelfde energiesysteem.
Van elektrische auto naar energieplatform
Voor autofabrikanten betekent deze ontwikkeling dat de auto technisch complexer wordt. Naast actieradius, laadvermogen en batterijcapaciteit worden software, energiemanagement en communicatie met externe energiesystemen steeds belangrijker.
Ook voor consumenten verandert de betekenis van de elektrische auto.
Een voertuig kan straks niet alleen energie gebruiken voor mobiliteit, maar mogelijk ook samenwerken met zonnepanelen, een woning, een thuisbatterij en uiteindelijk het openbare elektriciteitsnet.
Daarmee ontstaat een fundamenteel andere rol voor de auto binnen de energietransitie.
Veel vragen richting 2030
De Europese richting is duidelijk, maar veel praktische details moeten nog worden vastgesteld. Brussel wil meer elektrische auto’s, slimmer laden en V2G vanaf 2030 nadrukkelijk onderdeel maken van de technische ontwikkeling van nieuwe EV’s.
De komende jaren moeten duidelijk maken welke technische eisen daadwerkelijk worden ingevoerd en wat dit betekent voor autofabrikanten, laadbedrijven, energiebedrijven en consumenten.
Als V2G op grote schaal wordt toegepast, kan het elektrische wagenpark uiteindelijk uitgroeien tot één van de grootste gedistribueerde energieopslagsystemen van Europa.
Bron: EV Update — “V2G moet vanaf 2030 een grotere rol krijgen”
